آرشیف

ناملی کتابیگه یازیلگن 

تقریظ

افغانستان لیک تدقیقاتچی دوکتور فیض الله نهال ایماق نینگ مذکور تدقیقاتی بیلن اطرافلیچه دقت بیلن تانیشیب چیقیلدی.

دست اول شو نرسه نی تاکیدله ب اوتیش لازم  بؤله دی که، بونده ی علمی ایش مطلقا ینگی، علمی تدقیقی ایش بؤلیب، هه لی

پیت گچ دنیاده گی هیچ بیر مملکت ده، نه افغانستان، نه سویت اتفاقی و نه باشقه بیرار خارجی مملکت ده عمل گه آشیریلمی کیلر ایدی.

قوانرلی حال شوکه، بونده ی علمی ایشنی افغانستان نینگ اؤزیدن سویت اوزبیکستانی ده تعلیم آلگن اؤزبیک فولکلور شناس عالمی دوکتور ایماق تمانیدن عملگه آشیریلگن.مذکور کتاب اوچ باب، خلاصه، ادبیاتلر رویخطی و ایککی علاوه دن عبارت.

بیرینچی بابده گی اؤزبیک خلق قؤشیقلری نینگ تیمه تیک اساسلری، ایکینچی باب ده مذکور خلق قؤشیقلری نینگ پاییتیک خصوصیتلری و اوچینچی بابده اؤزبیک قؤشیقلرینه ثور انقلابی موضوعی مساله لر اطرافیده علمی تدقیقی ایش آلیب باریلگن.

مین فیض الله جان نی اونینگ متعلم لیک ییللریدن بیری یخشی تنیمن. او یاشلیک پیت دن علمگه، اینیقسه فولکلور گه کتته قیزیقیش کؤرسه تیب کیلماقده. متعلم لیک و محصل لیک ییل لریده کیین راق، کابل رادیو سی اؤزبیک – ترکمن شعبه سیده ایشله ش جریانیده افغانستان نینگ شمالی ولایتلریده کؤپ وقتلر بیواسطه عمر اؤتکه زیب، فولکلور اثرلرینی تؤپله یدی، اولرنی اطرافلیچه سینجیکله ب اؤرگندی و رادیو همده مطبوعات آرقه لی کینگ تشویقات قیلیب باردی. ۱۵ – ۲۰ ییللر مابینیده تؤپله گن موادلری اساسیده کابلده ۱۹۸۰ نچنی ییلده ( خلق در دانه لری) نامی آستیده دری تیلیگه قیلینگن ترجمه سی بیلن قممت بها فولکولیرک اثر نشر ایتتیردی. بو کتاب اؤز ذاتی بیلن افغانستان اؤزبیک لری فولکلوری حقیده اوشه یورت نینگ اؤزیده نشر اتیلگن ایلک، یخشی و قیمت بها فولکلوریک اثر سنه له دی. و مذکور کتاب اوچون هم عین کتابده بیریلگن مواد لر« مثاللر»اساس بؤلیب خذمت قیلگن .

مین کتاب نینگ اوچینچی بابی حقیده علیحده توخته لیب اؤتماقچی من . بو باب ده افغانستان اؤزبیک لری خلق قؤشیقلریده ثور انقلابی موضوعی عموماً شرق فولکلور شناس لیگی علمیده بیرینچی مرتبه قلم گه آلینگن و یخشی علمی روشده تحریر قیلینگن.

ینه شونرسه نی تاکیدله ب اؤتیش کیره که، ثور انقلابی موضوعی افغانستان نینگ اؤزیده هم پشتو، هم دری، هم بلوچی ، هم ترکمنی و هم باشقه قرداش و برادر تیللرنینگ بیرارته سیده گی فولکلوریک اثر لریده انعکاس، افسوس که هیچ کیم تمانیدن اؤرگه تیلمی کیلماقده.

فیض الله ایماق نینگ بو ایشی افغانستان جمهورینی فولکلور شناسلری اوچون قیمت بها نمونه بؤلیب خذمت قیله آله دی.

بیراق هر قنده ی علمی – تدقیقی ایشده اوچره گنی کبی بؤلیشده هم ایریم ستی لیستیک( سبک شناسی) لغوی و املاوی غلیظ لیک لر و باشقه کم چیلیک لر اوچره یدی. اولا کتاب چاپ بؤلمسدن آلدین آخرگی لغت لر قسمی نی ایریم لغت شناش عالملرگه کؤرسه تیب آلینگه نی معقول. اوشنده افغانستان اؤزبیک لریگه خاص ایریم سؤزلر، عباره لر و تیرمن ( اصطلاح) لر تؤغری تلقین ایتیلگن بؤله دی.

ینه کتاب ده « افغانستان فولکلور شناسلیگی دیگن مستقل فن گه اساس سالگن لیگی باره سیده فکر یوریشه دی. تدقیقات ایشی ده دنیاده گی مشهور شرق شناش عالم لر« گوناریارینگ م. گ. اسلانوف» و بلشقه شرق و غرب عالری نینگ تدقیقات لریدن یادلنگن. بو ایش کتاب نینگ علمی قیمتی نی ینه ده یوقاری کوته ره دی.

مذکور کتابده ثور انقلابی افغان فولکلور شناسلیگی نی تؤغری یولگه سالگه نی، بای ایتگه نی، تکامل لشتیرگن لیگی حقیده تؤغری به تفصیل گپیریلگن.

عموماً افغانستان لیک تدقیقاتچی دوکتور ایماق جوده هم مهم اکتول( مبرم ) مس اله گه قؤل اورگن و اونی مارکیزم لنینیسم میته دیلو گیه سی ( اساسات) اساسیده به حال قدرت تؤغری حل قیلیب بیره آلگن . مذکور کتاب آرقه لی او اؤزی نینگ کیله جکده مستقل روشده فولکلور ساحه سیده علمی تدقیقی ایش آلیب باریشگه قادر ایکن لیگی نی اثباتله گن.

ینه شونی ایتیشنی لازم دیب بیله من که . و. ای. لینن نامیده گی تاشکند دولت دارالفنونی فیلالوگیه فاکولته سی افغاستان جمهوریتی اوچون بیر استعدادلی فولکلور شناس عالم تیارله ب بیریب خیرلی وظیفه نی بجرگن.

چونکه ثور انقلابی یوتوقلری نی سقله ش و کوچیتیریش اوچون افغانستان جمهوریتی تؤپراغیده ملی یره ش سیاستی اعلان قیلینگن کیچه سی و کوندوزلریده هر بیر علمی باش کدر افغانستان ده گی ینگی بختیار جمعیت قوریش، ینگی مدنیت یره تیش ایشیده هوا بیلن سو دیک ضرور دیر.

دوکتور فیض الله نهال ایماق نینگ مذکور تدقیقی کتابی نی توگللنگن ، قیمت بها کتاب دیب بهالیمیز و بو کتاب نینگ افغانستان جمهوریتیده چاپ بؤلیشی سویت – افغان مدنی دوست لیگی نی ینه ده مستحکم راق بؤلیشی گه اولکن خذمت قیله دی دیب اویلیمن .

دوکتور عارف عثمانوف، اؤزبیکستان س س ر فن لر اکادیمیه سی

ابو ریحان بیرونی نامیده گی شرق شناسلیک انستیوتی کتته علمی خادمی

***

دوکتور فیض الله نهال ایماق