آرشیف
(افغان نیستم یا هستم) نباید به خصومت تبدیل شود
دکتور همت فاریابی
جنجال پذیرفتن و نپذیرفتن هویت “افغان” از طرف اقوام غیر افغان= پشتون تنها امروز نیست که حاد شده است. بنده در همین مورد اولین بار بتاریخ 25 جولای 2007 مقاله ئی را تحت عنوان (معمای ثبت هویت افغان در تذکره) در وبلاگ خود نشر کرده بودم.
این جنجال آغاز خود را از تصویب قانون اساسی 1343 هجری مطابق 1964-65 میلادی دوران به اصطلاح {دموکراسی تاجدار} گرفته است که برای اولین بار به همه تابعین افغانستان “افغان” خطاب گردید. مطمئنآ این مناقشه تا حل منطقی ان ادامه خواهد یافت.
اصولآ و منطقا همه باید بداند که اگر کسی خود را افغان نداند- این به معنی دشمنی با هموطنان عزیز و گرامی پشتون نیست و همچنان اگر کسی خود را افغان میداند- این به معنی دشمنی با اقوام غیرافغان نیست.
البته راه جُهلا از عُقلا جداست که در صفحات مجازی بروی هم شمشیر میکشند. قابل ذکر است: هستند نمایندگان فکری عدالت خواه و آزاده قوم عزیز پشتون که میدانند که در ضمیر این تحمیلات هویتی استبداد سرکوبگرانه نهفته است اما متآسفانه جرآت اعتراف را اندکی از آنها دارد .
گاهی در صحبت های غیر رسانه ئی ابراز میدارند. اما آن برای حل مسئله کافی نیست.
باید همه عزیزانی که خود را با سواد جامعه قومی خود میداند باید بداند که هر کسی که میگوید (من افغان نیستم) به همان اندازه حق دارند که کسی میگوید (من افغان هستم). اگر هر کسی که ادعای باسوادی، روشنفکری و ازاده گی دارد و خود را احترام میگذارد نباید در مقابل کسی
که خود را افغان نمیداند شمشیر بکشد. بگذار افغان بودن به آنانی که خود را افغان میداند نیک و مبارک باشد همانطوری که هرکس خود را افغان نداند همچنان نیک و مبارک باشد و این جنجال باییست در آینده حل قانونی و منطقی خود را پیدا کند.
من برای آنعده از ناعاقبت اندیشان که میگویند ” اگر افغان نیستی پس افغانستان را ترک بکو” میگویم که اگر این طیف آدمها ذره ئی خود و قوم خود را احترام میکرد در مقابل یک هموطن غیرافغان خود همچون سخن جاهلانه و کوچه بازاری را نمیگفت.
این قماش آدم ها بحمدالله که مطالعه و آگاهی لازم را در مورد این خطه که امروز افغانستان نامیده میشود ندارد و نمیفهمد، کسانی که درین منطقه تمدن آفریدند و روزی وطن شان منشآ تقلیدات علوم و مدنیت کشور های متمدن جهان امروزی بوده است، ایشان این مدنیت را با هویت افغان
نآفریدند بلکه با هویت های تورک و تاجیک، اوزبیک و تورکمن، هزاره و ایماق و … آفریدند.
حالا کسانی که طرفدار (استبداد، انحصار و انتهار هستند)، صاحبان این تمدن را شرط میگذارند (اگر افغان نیستی از وطن برو) این یک برخورد غیر عقلانی و غیر اخلاقی است. ای کاش بعدازین که این خُطه نام افغانستان جعلی را بخود گرفت، تمدنی، پیشرفتی و مدنیتی بوجود میآمد که
همه هموطنان به آن افتخار میکردند.
بُت های بامیان- یکبار “از ناف پایان” را به امر مادر کدام پادشاه افغان به توپ پراندند و بعدآ هم از ریشه نابودش کردند و دیگر آثار تمدنی که درین جغرافیه بود را نابود کردند. با این حال بی انصافی هست که هویت خود را نیز تحمیل کردند و برای حفاظت ازین تحمیل مبارزه زورگویانه را به پیش میبرند.
من دوستان زیاد پشتون= افغان دارم نمیخواهم بیشتر به عمق مسئله بروم تا خدا ناخواسته باعث رنجش این عزیزان نشوم.
حالا در نفس مسئله نگاه کنیم:
از آغاز تنش در مورد کلمه (افغان) مقالات بیشمار تحقیقی تاریخی و فرهنگی و ادبی از جانب صاحبنظران داخلی و خارجی نوشته شده است که همه به یک نتیجه میرسند که معنی افغان= پشتون هست از جانب دیگر شخصیت های بسیار مهم سیاسی و فرهنگی قوم شریف پشتون بخصوص سیاسیونی که پشتونهای
(لر وبر) را یک “افغان” می شناسند به کرات تآکید کرده اند که افغان یعنی پشتون ! اینرا همه قشر با سواد جامعه پشتون نیز نیک میداند اما درین جمع، فرصت طلبان انحصار طلب با مفکوره عظمت طلبی خود خلق پشتون را نیز به گروگان گرفته اند.
این عظمت طلبی در طول حد اقل 60-70 سال به مثابه (درد بی دوا) برای مردم غریب و بیچاره پشتون که از نام شان سیاست کردند تبدیل شده است، این سیاست تمامیت خواهی نه نان شد، نه کالا شد، نه سرپناه شد ونه از عقب ماندگی تاریخی پشتون را نجات داد.
فرق یک سیاستچی انحصار طلب پشتون نسبت به خلق عادی پشتون اینست که استبداد، انحصار و انتهار خواست آن سیاستچی انحصار طلب هست نه برای عموم خلق گرسنه و دربدر پشتون. آنچه بنده در وطن خود تجربه کرده ام یک پشتون اطرافی دهقانکار یا مالدار هیچگاهی برای یک اوزبیک یا تاجیک
افغان خطاب نمیکند. مثلآ اگر همه مردم را در صحبت خود درنظر بگیرد میگوید (د افغانستان خلک) ولی همه مردم را افغانان نمیگوید و افغان را تنها برای قوم پشتون خود استفاده میکند.
درین بخش نوشته کوتاه چندی از دلائیل طرفداران تحمیل هویت افغان به دیگران را از لحاظ حقوقی، قانونی و منطقی قرار ذیل رد میکنم:
استدلال 1- ادعا میشود که افغان بودن همه تبعه های افغانستان در قانون اساسی ثبت است بنابرین همه افغان هستند!
رد استدلال 1- تصویب مسئله در قانون اساسی متضاد با تعهدادت بین المللی افغانستان هست. در ذیل آن معاهدات را مشاهده بفرمائید که افغانستان آنها را امضا کرده و تعهد سپرده است که رعایت کند:
International Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination (ICERD) — کنوانسیون بینالمللی رفع تبعیض نژادی منع تبعیض نژادی و تضمین برابری حقوق برای همه افراد مستقل از نژاد / قومیت مطلب.
+1
International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR) — میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی تضمین حقوق مدنی و سیاسی مانند حق زندگی، آزادی بیان، آزادی مذهب، حق بر محاکمه عادلانه و …
+1
International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights (ICESCR) — میثاق بینالمللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تضمین حقوق اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی مانند حق آموزش، حق کار، حق بهداشت، استانداردهای زندگی و …
+1
جایگاه این تعهدات در قانون اساسی افغانستان
در ماده ۷ قانون اساسی افغانستان تصریح شده است که دولت موظف است «منشور ملل متحد، معاهدات بینالدول، میثاقها و اعلامیههای بینالمللی که افغانستان به آنها پیوسته است و اعلامیه جهانی حقوق بشر» را رعایت کند.
+1
بنابراین این تعهدات بینالمللی، از نظر حقوقی بخشی از موازین قانونی داخلی نیز محسوب میشوند.
+1
من فکر میکنم حاجت به تفسیر من نیست و حقوقدانهای محترم میدانند که خطاب کردن همه شهروندان در قانون اساسی با هویت یک قوم خاص متضاد با هر سه میثاق فوق است که افغانستان آنرا امضا کرده است.
مسلمآ در آن زمانها دیکتاتوری حکومت باعث ممانعت ابراز حقایق و تفسیر تناقض قانون اساسی با تعهدات بین المللی میگردید و این تبعیض نژادی بشکل زورگویانه ادامه یافت.
بنابرین استدلال به به آن ماده که همه را افغان گفته است مردود هست.
استدلال 2- چرا در ایران همه اقوام ایرانی گفته میشود اما در افغانستان اجازه نباشد؟
رد استدلال 2- فهمیدن ازین گپ بسیار ساده است. ایران نام جغرافیه هست ونه قوم ! لذا هرکس حق دارد خود زا به جغرافیه منسوب بدانند. اما افغان نام قوم است.
استدلال 3- در اوزبیکستان و تاجیکستان هم نام های مملکت قومی هست، اعتراض نمیشود !
رد استدلال 3- بلی که در جمهوریت های آسیای میانه نام مملکت قومی هست اما درین ممالک همه شهروندانش بدون درنظرداشت هویت قومی اش همه یک سره به نام قوم منسوب نیستند.
بطور واضح تر گفته شود، در اوزبیکیستان در پهلوی اوزبیک ها، تاجیک ها، روسها زندگی میکنند اما در شناسنامه یک روس اوزبیکیستانی “اوزبیک” ثبت نشده است. یا در شناسنامه یک تاجیک اوزبیکستانی “اوزبیک” ثبت نشده است و همه صاحبان هویت اصلی خود هستند. در تاجکستان، تورکمنستان،
قراقستان، قرغزستان، روسیه، آذربایجان و دیکر ممالک بیشمار دنیا که نام قومی دارند، در هویت همه اقوام احترام گذاشته میشود و هیچ کسی حق ندارد هویت دیگران را نقض کند.
استدلال 4- هر کس افغان را قبول ندارد برود در کجا کجا جکا
رد استدلال 4- آنطوری که در بالا نیز اشاره کردم این شرم آورترین، لُچکانه ترین، کوچه بازاری ترین و جاهلانه ترین برخورد با حل قضیه استقرار عدالت اجتماعی درین جامعه بدبخت است.
اذعان میکنم در مقابل این گونه برخورد، هر کسی هم که جواب میدهد: شما برود در کوه سلیمان، شما بروید در اسرائیل یا شما یهود هستید به همان اندازه نفرت انگیز است.
هر کسی که خود را بشناسد و بخود احترامی قایل باشد ازین گونه مناقشات غیر اخلاقی پرهیز میکند.
مطابق دید من هر نطفه ی ذیروح که درین کره خاکی بوجود میآید، آن با حق ذاتی زیست خود در هر نقطه این دنیا میباشد. افغانستان سرزمین مشترک همه اقوام آنست. همه شهروندان درین خاک حقوق و وجایب مساوی دارند و باییست حقوق و وجایب همگی رعایت شود.
آنطوری که در بالا گفتیم ادعای “افغان” بودن حق همه شهروندان افغانستان است و آنانی که از اقوام غیرافغان خود را داوطلبانه افغان میدانند حق ایشان هست و هیچ کسی هم با انتخاب ایشان مخالفتی ندارد. امیدوارم که این انتخاب آگاهانه باشد.
اما بعضی از اوزبیک ها، تاجیک ها، هزاره ها که کاسه داغتر از آش هستند، بدون آگاهی از اصل مسئله سنگ افغان بودن را به سینه میکوبند و آگاهانه یا غیر آگاهانه تلاش میکنند که آب را به آسیای استبدادگران بریزند باید بدانند که این عمل به منزله عرضه کردن هویت اصلی خود
مانند {پارو} برای رشد و تقویه ریشه هویت استبدادی است.
در اخیر میخواهم بگویم به آنانی که با مفکوره های غیر انسانی انحصاری، برتری طلبی و استبداد همه مردم افغانستان اعم از پشتون و غیر پشتون را به گروگان گرفته اند بدانند که ادامه استفاده افزاری از خلق پشتون برای حفظ انحصار و تفوق طلبی عواقب خطرناک به زیست باهمی، تمامیت
ارضی و حتی بقای دولت خواهد داشت.
به آرزوی تفاهم و همپذیری خلق های محترم پشتون، هزاره، تاجیک، اوزبیک، تورکمن، ایماق، قزلباش، هندو، بلوچ، بیات و همه اقوام ساکن درین حوزه بنام افغانستان
با احترام داکتر همت
نوشتن دیدگاه
دیدگاهی بنویسید
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.
مطالب مرتبط
پر بیننده ترین مقالات
مجلات و کتب
پیوند با کانال جام غور در یوتوب
صفجه جام غور در فیس بوک
Problem displaying Facebook posts.
Type: OAuthException
Subcode: 460
گزارشات و مصاحبه ها
-
قاری رحمت الله بنیان گزار گروه داعش و سرکرده گروه طالبان ولایت غورطی یک عملیات نیروهای امنیتی افغان در ولایت فاریاب کشته شد
-
کارگاه سه روزه آموزش حقوق بشر و حقوق بشردوستانه برای نیروهای امنیتی و دفاعی در ولایت غور
-
گرامیداشت شانزدهمین سالروز تأسیس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان در ولایت غور
-
امضاء تفاهمنامه نشر برنامه های حقوق بشری با چهار رادیو در ولایت غور